Aile Hukuku · 29 Ekim 2026 · 2 dk
Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma farkları
Türk Medeni Kanunu sisteminde boşanma, anlaşmalı veya çekişmeli yol üzerinden istenebilir. İki yol, şartları ve hâkimin denetim biçimi bakımından birbirinden ayrılır.
Anlaşmalı boşanma TMK m.166/3'te düzenlenmiştir. Bu yolun kullanılabilmesi için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir. Ayrıca eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi gerekir. Hâkim tarafları bizzat dinler ve iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmelidir. Hâkim ayrıca boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hakkında taraflarca kabul edilen düzenlemeyi uygun bulmalıdır. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatini gözeterek bu düzenlemede değişiklik yapabilir. Değişikliklerin taraflarca kabulü hâlinde boşanmaya karar verilir. Taraflar arasında imzalanmış bir protokol, hâkimin onayı olmadan sonuç doğurmaz.
Çekişmeli boşanmada ise boşanma sebebinin varlığı taraflarca ileri sürülür ve delillerle tartışılır. Örneğin evlilik birliğinin, ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenemeyecek derecede temelinden sarsılması bu sebeplerden biridir (TMK m.166/1). Kanun ayrıca özel boşanma sebeplerine de yer verir.
Uygulamada evliliğin bir yıldan kısa sürdüğü durumlarda anlaşmalı boşanma yolunun açık olduğu sanılabilmektedir. Duruşmada bizzat dinlenme şartının ve protokol üzerindeki hâkim denetiminin göz ardı edildiği de görülmektedir. Her iki yolda da mali sonuçlar ve çocukların durumu, değerlendirmenin merkezinde yer alır.
Anlaşmalı boşanmada şartlar birlikte aranır.